HBOT en long COVID: wat een patiëntenregister uit 2025 toevoegt, en wat niet
Een prospectief register van 232 long-COVID-patiënten meldt winst in kwaliteit van leven na 40 HBOT-sessies. Waarom registers informeren, maar gecontroleerde studies niet kunnen vervangen.
De studie
Onderzoekers publiceerden in 2025 in Scientific Reports een prospectief register om patiëntkenmerken en uitkomsten te volgen bij mensen met long COVID die ervoor kozen hyperbare zuurstoftherapie te ondergaan. Het register omvatte 232 patiënten en verzamelde door patiënten gerapporteerde uitkomsten bij aanvang, direct na de behandeling en bij follow-up na drie maanden en één jaar. De behandelkuur bestond uit 40 dagelijkse HBOT-sessies.
Registers als dit zijn bedoeld om het gebruik in de dagelijkse praktijk te beschrijven. Ze includeren de patiënten die zich daadwerkelijk voor behandeling melden, in plaats van een strak geselecteerde en gerandomiseerde onderzoekspopulatie - wat tegelijk hun kracht en hun belangrijkste beperking is. De patiënten werden hier gedurende ongeveer een jaar geïncludeerd en waren zelfgeselecteerd, in die zin dat ze al hadden besloten hyperbare zuurstof te proberen voordat ze in het register werden opgenomen.
Wat werd gemeten, en wat werd gevonden
De primaire uitkomstmaat was kwaliteit van leven, gemeten met de mentale en fysieke componentscores van de SF-36-vragenlijst. De auteurs definieerden een klinisch relevante respons als een verandering van ten minste tien punten drie maanden na de behandeling. Op die maat liet ongeveer 65 procent van de deelnemers op het meetmoment van drie maanden een klinisch relevante toename van de kwaliteit van leven zien.
Omdat het register ook vermoeidheid en cognitieve klachten volgde, geeft het een vollediger beeld van de patiëntervaring dan één losse score. Maar het rapporteert wat er gebeurde met een groep mensen die zelf voor behandeling koos; het vergelijkt hen niet over dezelfde periode met een onbehandelde of sham-behandelde controlegroep. De mentale en fysieke componentscores zijn afzonderlijke subschalen, dus iemand kan op de ene vooruitgaan terwijl de andere gelijk blijft - een nuance om in gedachten te houden wanneer één cijfer voor 'kwaliteit van leven' wordt geciteerd.
Waarom de opzet de conclusies beperkt
Een register is observationeel. Er is geen randomisatie en geen blindering, waardoor verbetering in de tijd niet zuiver te scheiden is van natuurlijk herstel, placebo-effecten, regressie naar het gemiddelde of de motivatie van mensen die bereid zijn 40 sessies af te maken. De auteurs presenteren hun gegevens als hypothesevormend en niet als bevestigend, en dat is de eerlijke framing.
Eerdere gerandomiseerde, sham-gecontroleerde studies bij het post-COVID-syndroom rapporteerden verbeteringen in vermoeidheid, cognitie en kwaliteit van leven - reden waarom de vraag open blijft in plaats van beslecht. Registergegevens en trialgegevens beantwoorden verschillende vragen: studies toetsen of HBOT een voordeel veroorzaakt, terwijl registers beschrijven wat er in de routinepraktijk gebeurt.
Veiligheid en praktische kanttekeningen
Het register legde ook ongewenste voorvallen vast. Het vaakst gemeld werd barotrauma van het middenoor, bij 11 patiënten, en een klein aantal patiënten stopte voortijdig omdat hun vermoeidheid of andere klachten tijdens de kuur verergerden. Dit zijn de verdraagbaarheidsdetails die ertoe doen bij het afwegen van een protocol van 40 bezoeken, en ze herinneren eraan dat een behandeling voor sommige mensen de moeite waard kan zijn en tegelijk door anderen slecht wordt verdragen. De drukken die in klinische HBOT-studies worden gebruikt, worden geleverd in afgesloten, op druk berekende harde kamers; zie voor een overzicht van de betrokken apparatuurcategorieën ons kamertype-overzicht op HBOT-kamers.
Long COVID is een onderzoeksveld in beweging, en één register verandert de standaardzorg niet. Overweegt u HBOT voor aanhoudende post-COVID-klachten, bespreek dan eerst het huidige bewijs en uw eigen medische voorgeschiedenis met een behandelend arts voordat u begint.